Czym są Incoterms i jaka edycja jest aktualna?
Incoterms® to reguły ICC określające podział obowiązków, kosztów i ryzyka pomiędzy sprzedawcą a kupującym. Aktualną edycją pozostaje Incoterms® 2020 — nie istnieje odrębna edycja „Incoterms 2026”. W umowie trzeba wskazać wybraną wersję; starsze kontrakty nie zmieniają się automatycznie.
Reguły pomagają ustalić, kto organizuje przewóz, gdzie następuje dostawa oraz kto odpowiada za formalności celne i wymagane ubezpieczenie. Nie zastępują ustaleń o terminie płatności, przejściu własności, jakości towaru ani odpowiedzialności za naruszenie umowy. Źródło: ICC Digital Library.
Koszt
Kto zamawia i opłaca dany odcinek lub usługę?
Ryzyko
Od którego momentu kupujący ponosi ryzyko utraty lub uszkodzenia?
Dokumenty
Kto odpowiada za odprawę i jakie dokumenty ma dostarczyć?
Grafika: opłacony fracht nie oznacza przejęcia ryzyka
Podstawa: ICC Academy — FCA i FOB, reguły C i D.
Wszystkie 11 reguł w skrócie
S = sprzedawca, K = kupujący. Kolumna przewozu opisuje główny odcinek. Dokładny podział kosztów dodatkowych, rozładunku i obsługi terminalowej należy sprawdzić w regule oraz umowie przewozu. To orientacja do rozmowy handlowej, nie pełny tekst reguł.
| Reguła | Główny przewóz: organizacja / koszt | Przejście ryzyka na K | Odprawa eksport / import | Ubezpieczenie wymagane od S |
|---|---|---|---|---|
| EXWEx Works | K / K | Towar udostępniony w uzgodnionym miejscu, przed załadunkiem. | K / K | Nie |
| FCAFree Carrier | K / K | W miejscu przekazania przewoźnikowi lub osobie wskazanej przez K; dwa warianty opisano poniżej. | S / K | Nie |
| CPTCarriage Paid To | S / S do wskazanego miejsca | Przy przekazaniu przewoźnikowi, nie na końcu opłaconej trasy. | S / K | Nie |
| CIPCarriage and Insurance Paid To | S / S do wskazanego miejsca | Przy przekazaniu przewoźnikowi. | S / K | Tak: domyślnie klauzule A lub równoważne |
| DAPDelivered at Place | S / S do miejsca dostawy | W miejscu dostawy, na przybyłym pojeździe, przed rozładunkiem. | S / K | Nie |
| DPUDelivered at Place Unloaded | S / S do miejsca dostawy | W miejscu dostawy, po rozładunku przez S. | S / K | Nie |
| DDPDelivered Duty Paid | S / S do miejsca dostawy | W miejscu dostawy, po odprawie importowej, przed rozładunkiem. | S / S | Nie |
| Reguła | Główny przewóz: organizacja / koszt | Przejście ryzyka na K | Odprawa eksport / import | Ubezpieczenie wymagane od S |
|---|---|---|---|---|
| FASFree Alongside Ship | K / K | Przy burcie statku w porcie wysyłki. | S / K | Nie |
| FOBFree On Board | K / K | Na pokładzie statku w porcie wysyłki. | S / K | Nie |
| CFRCost and Freight | S / S do portu docelowego | Na pokładzie statku w porcie wysyłki. | S / K | Nie |
| CIFCost, Insurance and Freight | S / S do portu docelowego | Na pokładzie statku w porcie wysyłki. | S / K | Tak: domyślnie klauzule C lub równoważne |
Źródła tabel: ICC — podział reguł; ICC Academy: EXW i DDP, DAP i DDP, DPU i DAP, CIP i CIF.
Dwa warianty FCA, o których warto pamiętać
W zakładzie sprzedawcy dostawa następuje po załadunku na pojazd podstawiony przez kupującego. Przy innym uzgodnionym miejscu — gdy towar dociera na pojeździe sprzedawcy, jest gotowy do rozładunku i pozostaje do dyspozycji przewoźnika lub osoby wskazanej przez kupującego. Dlatego samo „FCA Chiny” jest zbyt ogólne. Wyjaśnienie ICC Academy.
Jak dobrać regułę do zamówienia?
- Ustal faktyczny punkt przekazania. Fabryka, terminal i pokład statku to różne miejsca dostawy.
- Wskaż, kto ma organizować przewóz. Chcesz wybrać własnego spedytora? Porównaj wariant FCA z ofertą dostawcy, uwzględniając pełny zakres usług.
- Sprawdź formalności. Przy EXW oceń możliwość organizacji eksportu; przy DDP ustal, czy sprzedawca rzeczywiście może wykonać obowiązki importowe w kraju dostawy.
- Porównaj całkowity budżet do tego samego adresu. Nie zestawiaj ceny CIF do portu z ceną dostawy do magazynu.
Przy kontenerach przekazywanych w terminalu przed załadunkiem na statek FCA bywa lepiej dopasowane niż FOB. Przy przewozie multimodalnym organizowanym przez sprzedawcę warto rozważyć CPT lub CIP. Nie wybieraj FOB automatycznie tylko dlatego, że towar płynie morzem. ICC Academy — dobór FCA/FOB.
Jak wpisać Incoterms do PI lub zamówienia?
Podaj regułę, precyzyjne miejsce lub port oraz edycję. Poniższy zapis to wzór do uzupełnienia, nie gotowe uzgodnienie konkretnej dostawy:
Oddzielnie uzgodnij termin gotowości towaru, płatność, dokumenty, parametry przesyłki oraz sposób potwierdzenia odbioru. W regułach C doprecyzuj również punkt dostawy/przejścia ryzyka, a nie tylko opłacone miejsce przeznaczenia.
Co zmieniło się względem 2010?
DAT przemianowano na DPU, podkreślając dostawę po rozładunku. Dla CIP przewidziano szersze domyślne ubezpieczenie niż dla CIF. FCA dopuszcza uzgodnienie wydania sprzedawcy konosamentu z adnotacją on-board przez przewoźnika wskazanego przez kupującego. Źródło: ICC — zmiany w edycji 2020.
Najczęstsze pytania
Czy są nowe Incoterms 2026?
Nie. Na dzień aktualizacji tego poradnika najnowszą edycją ICC są Incoterms® 2020. W kontrakcie należy wskazać uzgodnioną edycję.
Czy CIF oznacza dostawę do magazynu?
Nie. CIF wskazuje port przeznaczenia. Odprawa importowa i dostawa do magazynu wymagają osobnych ustaleń. Ryzyko przechodzi na kupującego już na pokładzie statku w porcie wysyłki.
Czy można stosować FOB do transportu lotniczego?
Nie. FOB należy do reguł dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego. Dla transportu lotniczego dobiera się regułę z grupy dla dowolnych środków transportu.
Czym różni się DAP od DDP?
Przy DAP odprawę importową wykonuje kupujący, a przy DDP sprzedawca odpowiada również za import i związane z nim należności. W obu regułach dostawa następuje przed rozładunkiem.
Zobacz też: wymiary kontenerów — wnętrze, drzwi i ładowność, chiński CIF — opłaty i sygnały ostrzegawcze, transport z Chin oraz sourcing i uzgodnienia z dostawcą.
Masz proformę z EXW, FCA, FOB lub CIF?
Prześlij warunki dostawy, opis i parametry ładunku oraz adres docelowy. Sprawdzimy, co trzeba doprecyzować przed organizacją transportu.
Zapytaj o transport ↗Materiał informacyjny opracowany na podstawie źródeł ICC i ICC Academy wskazanych przy treści; sprawdzono 04.09.2026. Nie zastępuje pełnego tekstu reguł ani analizy konkretnej umowy. Incoterms® jest zarejestrowanym znakiem towarowym ICC. CargoNet nie jest autorem reguł ani oficjalnym wydawcą ICC. O firmie: Krzysztof Skowron — profil i doświadczenie.